Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025 và Luật Thuế GTGT sửa đổi số 149/2025/QH15

Chính phủ và Quốc hội vừa ban hành, thông qua nhiều văn bản pháp luật quan trọng liên quan trực tiếp đến chính sách thuế, có tác động đáng kể đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong giai đoạn từ năm 2025–2026. AAC xin cập nhật những nội dung nổi bật của Nghị định 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 hướng dẫn Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 2025 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng số 149/2025/QH15.

I. Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025

1. Hiệu lực và phạm vi áp dụng

Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 15/12/2025 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025 trở đi. Nghị định hướng dẫn chi tiết nhiều nội dung quan trọng của Luật Thuế TNDN 2025, trong đó đáng chú ý:

  • Doanh nghiệp được lựa chọn thời điểm áp dụng các quy định mới về doanh thu, chi phí, ưu đãi thuế, miễn – giảm thuế và chuyển lỗ:
    • Từ đầu kỳ tính thuế năm 2025; hoặc
    • Từ ngày Luật Thuế TNDN 2025 có hiệu lực; hoặc
    • Từ ngày Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực.
  • Trường hợp kỳ tính thuế năm 2025 bắt đầu sau ngày Luật Thuế TNDN có hiệu lực thì được áp dụng theo thời điểm Luật hoặc Nghị định có hiệu lực.
  • Quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển nhượng vốn được áp dụng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

2. Thu nhập được miễn thuế TNDN

Nghị định làm rõ và bổ sung hướng dẫn đối với một số khoản thu nhập được miễn thuế, tiêu biểu như:

  • Thu nhập từ chế biến nông sản, thủy sản: ngoài điều kiện về tỷ lệ nguyên liệu, nguyên liệu đầu vào phải là nông sản, thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường (kể cả phụ phẩm của quá trình sơ chế).
  • Sản phẩm tươi sống đông lạnh ở nhiệt độ từ âm 18°C trở lên, sản phẩm chế biến từ nguyên liệu tươi sống thành sản phẩm chín hoặc có pha trộn gia vị, phụ liệu tạo giá trị gia tăng được xác định là sản phẩm đã qua chế biến.
  • Khoản tài trợ, hỗ trợ phục vụ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số từ các tổ chức, cá nhân không có quan hệ liên kết; hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, Quỹ Hỗ trợ đầu tư của Chính phủ; khoản bồi thường của Nhà nước theo quy định pháp luật.

3. Thu nhập từ hoạt động đầu tư ra nước ngoài

  • Thời điểm tính thuế là thời điểm thu nhập được tạo ra (phát sinh), không phụ thuộc vào thời điểm chuyển lợi nhuận về Việt Nam.
  • Hướng dẫn việc kê khai bổ sung trong trường hợp doanh nghiệp chưa kê khai, nộp thuế TNDN tại nước ngoài tại thời điểm ghi nhận thu nhập.
  • Thuế TNDN (hoặc thuế tương đương) đã nộp tại nước ngoài được khấu trừ khi tính thuế TNDN tại Việt Nam, trong phạm vi và điều kiện theo quy định.

4. Bù trừ lãi, lỗ giữa các hoạt động

Doanh nghiệp không được bù trừ lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư với thu nhập chịu thuế của hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế.

5. Chi phí được trừ và không được trừ

Nghị định quy định rõ hơn về điều kiện ghi nhận chi phí được trừ, trong đó lưu ý:

  • Các khoản chi không đáp ứng quy định của pháp luật chuyên ngành (ví dụ: tiền lương làm thêm giờ vượt mức quy định, chi quảng cáo cho hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo hoặc chưa đăng ký theo quy định…) không được tính vào chi phí được trừ.
  • Ngưỡng 5 triệu đồng đối với điều kiện bắt buộc có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt được áp dụng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực và không hồi tố cho toàn bộ năm 2025.
  • Bổ sung chế độ khấu trừ chi phí R&D, cho phép khấu trừ bổ sung tối đa lên đến 200% chi phí thực tế, với điều kiện sau khấu trừ doanh nghiệp không bị lỗ thuế.
  • Cụ thể hóa nhiều khoản chi chưa phát sinh doanh thu trong kỳ nhưng vẫn được trừ, như: chi phí tham gia đấu thầu không trúng, chi phí nghiên cứu thị trường – sản phẩm mới không thành công, chi phí thuê đất khi chưa đi vào sản xuất, chi phí thành lập doanh nghiệp, marketing trước bán hàng, chi phí hủy hàng tồn kho, tài sản hư hỏng…

6. Ưu đãi thuế TNDN và quy định chuyển tiếp

  • Dự án đầu tư mở rộng được hưởng ưu đãi khi mức tăng nguyên giá TSCĐ đạt tối thiểu 40 tỷ đồng (đối với ngành nghề ưu đãi) hoặc 20 tỷ đồng (đối với địa bàn ưu đãi).
  • Doanh nghiệp được lựa chọn ưu đãi có lợi nhất trong trường hợp một khoản thu nhập đáp ứng nhiều điều kiện ưu đãi, nhưng không được thay đổi trong suốt thời gian ưu đãi còn lại.
  • Các dự án đang hưởng ưu đãi trước khi Luật TNDN 2025 có hiệu lực được tiếp tục hưởng ưu đãi hiện hành hoặc lựa chọn áp dụng ưu đãi mới có lợi hơn từ kỳ tính thuế 2025.

7. Chuyển lỗ

Các khoản lỗ phát sinh trước ngày Nghị định có hiệu lực vẫn được chuyển sang các năm sau theo thời hạn quy định, nhưng không được bù trừ với thu nhập từ hoạt động đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN.

II. Luật Thuế GTGT sửa đổi số 149/2025/QH15

Ngày 11/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT 2024. Luật có hiệu lực từ 01/01/2026, với các điểm mới đáng chú ý:

  • Khôi phục các trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT đối với doanh nghiệp, hợp tác xã mua nông sản, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
  • Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân sản xuất kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm (thay cho mức 200 triệu đồng trước đây).
  • Phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu thu hồi trong quá trình sản xuất áp dụng thuế suất theo mặt hàng tương ứng.
  • Bãi bỏ phương pháp thuế khoán đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
  • Bãi bỏ điều kiện người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT đối với hóa đơn xuất cho cơ sở kinh doanh đề nghị hoàn thuế.

III. Khuyến nghị từ AAC

Các quy định mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Luật Thuế GTGT sửa đổi 2025 đòi hỏi doanh nghiệp cần rà soát lại chính sách thuế, kế toán, hợp đồng và quy trình thanh toán để đảm bảo tuân thủ và tận dụng tối đa các ưu đãi thuế hợp pháp.

AAC khuyến nghị doanh nghiệp nghiên cứu kỹ nội dung văn bản pháp luật, đồng thời trao đổi với chuyên gia tư vấn thuế – kế toán để được hướng dẫn áp dụng phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Phòng Tư vấn và Đào tạo

Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

Lô 78-80, Đường 30/4, Tp. Đà Nẵng

ĐT: 0236 3655 886- Ext: 107, 108, 109, 114

Email: aac@dng.vnn.vn

Website: www.aac.com.vn